Finca Irlanda: de koffie waar het voor ons begon

Sommige koffies blijven je bij. Finca Irlanda is daar voor ons een van. In 2009 bezochten we de farm voor het eerst, in de bergen van Chiapas in Mexico. Het bezoek liet ons zien hoe koffie, natuur en landbouw daar samengaan. Een paar jaar later besloten we zelf koffie te gaan branden.

Waar het voor ons begon

In 2009 stonden we voor het eerst op Finca Irlanda, in de bergen van Chiapas, vlak bij de grens met Guatemala. We wisten toen nog niet dat dit bezoek ons er uiteindelijk toe zou brengen zelf koffie te gaan branden.

Wat ons bijbleef, was hoe de koffie er groeit: tussen de bomen van het oorspronkelijke bos, in de schaduw en als onderdeel van de omgeving. Geen grote monocultuur, maar een farm waar ruimte is voor verschillende planten en dieren.

Vooral de kwaliteit van de koffie maakte indruk. Op de farm ontdekten we hoeveel verschil er kan zitten tussen koffies die op dezelfde plek groeien. In de eigen dry mill van Finca Irlanda worden de verschillende koffies verwerkt en gegradeerd. Door de verschillende selecties naast elkaar te proeven, ontdekten we hoeveel invloed herkomst, kwaliteit en verwerking hebben op de smaak van koffie.

Terug in Nederland bleef Finca Irlanda in ons hoofd zitten. We wilden beter begrijpen waar die kwaliteitsverschillen vandaan kwamen en hoe je de kwaliteit van koffie op farmniveau kunt herkennen en beoordelen. Dat bracht ons ertoe om ons verder te verdiepen in koffie, veel te proeven en ons te trainen in het beoordelen van kwaliteit.

Toen we vervolgens een van de beste selecties van Finca Irlanda lieten branden, merkten we iets opvallends. De koffie verloor veel van de smaken en nuances die we op de farm hadden geproefd. Wat overbleef, leek weer op de koffie die we al kenden: bitter en sterk. Dat was voor ons een belangrijk moment. We wilden niet dat het branden de eigenschappen van een goede koffie zou verbergen, maar juist dat het die smaken naar voren zou brengen.

Daarom besloten we in 2013 onze eigen branderij te beginnen. Zo konden we zelf leren hoe we het brandprofiel konden afstemmen op de kwaliteit en eigenschappen van de koffie, om zoveel mogelijk van het karakter van de koffiebonen in de uiteindelijke kop te behouden.

Daarmee is Finca Irlanda een belangrijk onderdeel van het verhaal achter Blommers.

Biodynamisch werken

Finca Irlanda werkt al meer dan 50 jaar biodynamisch.

Op de farm betekent dat onder andere dat er veel aandacht is voor de natuurlijke kringloop. De koffie groeit in de schaduw van bomen en tussen andere planten. Plantenresten en reststromen uit de verwerking worden gebruikt voor compost en wormenmest en gaan zo weer terug de bodem in.

Ook wordt er gewerkt zonder synthetische bestrijdingsmiddelen. Zo wordt er bijvoorbeeld gebruikgemaakt van natuurlijke plaagbestrijding, zoals inheemse mieren.

Het biodynamische werken zit niet in één onderdeel van de farm, maar in de manier waarop het geheel wordt aangepakt.

Het bekendste onderzoekslab voor schaduwkoffie ter wereld

Finca Irlanda is al zo'n twintig jaar het belangrijkste veldstation van de Amerikaanse ecologen Ivette Perfecto en John Vandermeer (University of Michigan), die op de farm onderzoek doen naar koffie-agro-ecologie. Hun werk resulteerde onder meer in het boek Coffee Agroecology (Routledge, 2015).

Een van hun ontdekkingen: een inheemse mierensoort op de farm houdt de koffiebessenboorder, een van de grootste plagen in koffie wereldwijd, op natuurlijke wijze onder controle. De mieren jagen op de kever voordat die de koffiebessen kan aantasten, zonder dat daar een bestrijdingsmiddel aan te pas komt. Later onderzoek op de farm ontdekte zelfs larven die sporen van koffieroest eten, een mogelijk natuurlijk verweer tegen een van de meest gevreesde koffieziektes.

Ook de Demeter-certificering van Finca Irlanda staat niet op zichzelf. Toen de farm zich decennia geleden liet certificeren, stond koffie nog niet eens op de lijst van gewassen die daarvoor in aanmerking kwamen. Finca Irlanda was de aanleiding om koffie aan die lijst toe te voegen, en geldt daarmee als de eerste koffiefarm ter wereld met een Demeter-certificering.

Voor ons is dat geen los feitje. Het laat zien dat de manier van werken op Finca Irlanda niet alleen ons overtuigt, maar ook standhoudt onder wetenschappelijk onderzoek.

De familie Peters

Finca Irlanda werd in 1928 opgericht door Rodolfo Peters. Inmiddels wordt de farm gerund door de vierde generatie van de familie Peters. De familie Peters is onderdeel van onze familie, waardoor Finca Irlanda door de jaren heen ook voor ons een persoonlijke plek is geworden.

Naast de farm is de familie betrokken bij Peters IAP, een stichting die zich inzet voor onder andere zorg en onderwijs voor werknemers en mensen uit de omliggende gemeenschappen.

Finca Irlanda heeft daarmee niet alleen een lange geschiedenis, maar is ook een plek waar verschillende generaties blijven bouwen aan de toekomst van de farm.

Wat je proeft

Voor deze koffie zijn verschillende variëteiten gebruikt, waaronder Bourbon, Caturra en Catuai.

De koffie is gewassen en heeft een uitgesproken zoetheid. In de smaak vinden we vooral chocolade, met een frisse aciditeit die doet denken aan rode appel. De structuur is rond en zacht.

Het is een koffie die zowel als espresso als in melkdranken goed tot zijn recht komt.

Zo zet je Finca Irlanda

Deze koffie leent zich goed voor alle bereidingen: espresso, americano of een melkdrank. Afhankelijk van de grootte van je filterbasket kies je de hoeveelheid koffie.

Voorbeeld
18 gram koffie
36 gram uit, voor een melkdrank
45 gram uit, voor een americano of espresso

Rond de 25 seconden voor meer aciditeit die doet denken aan rode appel.
Rond de 30 seconden voor meer zoetheid en chocolade.